คืนสภาพ SSD ให้สดใหม่เหมือนวันแรกที่ซื้อมา

การฟอร์แมตและลบพาร์ทิชั่น แม้จะทำให้ดูเหมือนว่า SSD กลับมาเป็นของใหม่ ไม่มีข้อมูลใดๆ ตกค้าง แต่ถ้าต้องการเคลียร์ SSD หรือล้างข้อมูลให้หมดไปชนิดที่ว่าไม่สามารถกู้คืนได้จริงๆ จะต้องใช้กระบวนการที่เรียกว่า Secure Erase หรือ Sanitize โดยอาจจะทำในไบออส หรือซอฟต์แวร์จากผู้ผลิต SSD ก็ได้ ดังรายละเอียดที่จะอธิบายในหน้าถัดไป

 

คืนความสดใหม่ ด้วยการล้างข้อมูล

                เหตุผลก็คือ การฟอร์แมตนั้นไม่ใช่การลบข้อมูล แต่เป็นการบอกให้ระบบปฏิบัติการรู้ว่าต้องบันทึกข้อมูลอย่างไร และเก็บข้อมูลตรงไหนได้บ้างตามระบบไฟล์ที่ถูกกำหนดขึ้น และถึงแม้ว่าจะเป็นการฟอร์แมตแบบเต็มรูปแบบ แต่สิ่งที่เพิ่มเข้ามาก็เป็นเพียงแค่การตรวจสอบพื้นที่บันทึกข้อมูลว่าเสียหายหรือไม่เท่านั้น ส่วนข้อมูลที่บันทึกอยู่นั้นยังมีอยู่เหมือนเดิม ดังนั้นจึงยังมีโอกาสที่จะกู้คืนข้อมูลนั้นกลับมา แต่สำหรับ Secure Erase และ Sanitize นั้นจะทำให้ข้อมูลต่างๆ ที่อยู่ใน SSD ถูกกำจัดอย่างถาวร

                การลบข้อมูลโดยใช้คำสั่ง Secure Erase กับ Sanitize นั้น แม้ว่าจะมีลักษณะคล้ายๆ กัน แต่ในขณะที่คำสั่ง Sanitize ลบข้อมูลทั้งที่เป็น Mapping Table และบล็อกข้อมูลทั้งหมด คำสั่ง Secure Erase จะลบข้อมูลเฉพาะที่เป็น Mapping Table ซึ่งเป็นข้อมูลที่อ้างถึงตำแหน่งข้อมูลที่อยู่ในเซลล์ต่างๆ ของหน่วยความจำเท่านั้น ดังนั้นวิธีนี้จึงใช้เวลาน้อยกว่า แต่ก็ควรทำเฉพาะเมื่อจำเป็นจริงๆ เท่านั้น

               

3 เหตุผลหลักที่ต้อง Secure Erase

                1.เพื่อป้องกันการรั่วไหลของข้อมูล โดยเฉพาะในกรณีที่ต้องการนำ SSD ไปขาย หรือให้ผู้อื่นใช้งานต่อ

                2.กู้คืนประสิทธิภาพให้เหมือนซื้อมาใหม่ โดยเมื่อพบหรือรู้สึกว่า SSD ทำงานช้าลงหลังจากที่ใช้งานมาระยะหนึ่ง การทำ Secure Erase จะช่วยทำให้ความเร็วในการอ่านเขียนข้อมูลของ SSD กลับมาเป็นปกติ หรือมีประสิทธิภาพการทำงานตามที่ถูกผลิตออกมา

                3.เพื่อแก้ปัญหาต่างๆ นานาและแก้ไขไม่ได้ เช่นพบว่า SSD มีปัญหา ทำงานหนักหรือหยุดชะงักโดยไม่ทราบสาเหตุ และการฟอร์แมตใหม่ไม่ได้ช่วยทำให้อะไรดีขึ้น

3 วิธีพื้นฐานสำหรับการ Secure Erase ให้ SSD กลับมาเป็นเหมือนใหม่

 

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.
Diskpart_Command

ใช้คำสั่ง diskpart ใน Windows

                เป็นวิธีพื้นฐานที่สามารถทำได้ทุกเครื่อง และไม่จำเป็นต้องมีโปรแกรมเสิรมใดๆ แต่อาจไม่สะดวกเท่าวิธีอื่น

1.เปิด Command Prompt โดยใช้สิทธิ์ผู้ดูแลระบบ (Run as administrator) หรือหาก SSD ที่ต้องการลบข้อมูลเป็นไดรฟ์ที่ใช้ติดตั้ง Windows ให้เปิด Command Prompt ผ่านระบบการกู้คืน โดยบูตเครื่องด้วยแฟลชไดรฟ์ที่ใช้ติดตั้ง Windows จากนั้นเลือกภาษา คลิก Next แล้วเลือกที่ Repair your computer -> Troubleshoot -> Command Prompt

2.พิมพ์คำสั่ง diskpart แล้วกด Enter เพื่อเรียกใช้โปรแกรม

3.พิมพ์คำสั่ง list disk แล้วกด Enter เพื่อตรวจสอบ SSD

4.พิมพ์คำสั่ง select disk แล้วตามด้วยเลข disk ของ SSD แล้วกด Enter เพื่อเลือก SSD ที่ต้องการ

5.พิมพ์คำสั่ง clean แล้วกด Enter เพื่อลบข้อมูลทั้งหมดและคืนสภาพให้กับ SSD

 

WD_SSD_Dashboard

ใช้โปรแกรมจากผู้ผลิต SSD

                ไม่ว่าจะเป็นอินเทล, WD, Seagate หรือว่า Kingston ผู้ผลิต SSD เหล่านี้มักจะมีโปรแกรมสำหรับตรวจสอบและจัดการ SSD ให้ใช้งานเสมอ และภายในโปรแกรมก็มักจะมีฟังก์ชันการล้างข้อมูลรวมอยู่ด้วยเสมอ (ตัวอย่างนี้เป็นการใช้โปรแกรม WD Dashboard)

                1.เปิดโปรแกรม WD SSD Dashboard (หากยังไม่มีสามารถดาวน์โหลดใช้งานได้ที่ https://support-en.wd.com)

                2.คลิกที่ Select drive แล้วเลือก SSD ที่ต้องการ

                3.คลิกที่ปุ่มเมนู Tools แล้วเลือก Erase Drive จากรายการ Drive Management

                4.เลือกที่หัวข้อ Secure Erase ซึ่งในกรณีที่พบว่าสถานะความปลอดภัยของ SSD ถูกแช่แข็งหรือถูกล็อคเพื่อป้องกันการล้างข้อมูลโดยไม่ตั้งใจ หรือเป็นไดรฟ์ที่ใช้ติดตั้งระบบ ให้คลิกที่ Create USB Drive เพื่อสร้างแฟลชไดรฟ์สำหรับบูตเครื่องก่อน จากนั้นบูตเครื่องด้วยแฟลชไดรฟ์ แล้วทำการล้างข้อมูลของ SSD โดยทำตามคำแนะนำของโปรแกรม

BIOS_Secue_Erase

ใช้คำสั่ง Secure Erase จากไบออส

                เป็นวิธีที่ทำได้ง่าย และทำได้สะดวกที่สุด นอกจากนี้เมนบอร์ดรุ่นใหม่ๆ จากผู้ผลิตรายสำคัญๆ ทั้ง ASUS, ASRock, Gigabyte และ MSI ต่างก็มีฟีเจอร์นี้ให้ใช้งานเสมอ และวิธีการใช้งานก็ไม่แตกต่างกัน อย่างในที่นี้ก็คือการใช้งานกับเมนบอร์ด ASRock Z390 Extreme4 ซึ่งใช้ไบออสเวอร์ชัน P4.30

                1.เปิดเครื่องแล้วเข้าเมนูการตั้งค่าไบออส โดยกดปุ่ม F2 ก่อนเริ่มต้นบูตเครื่อง

                2.เลือกที่เมนู Tool แล้วเลือกที่ SSD Secure Erase Tool แล้วกด Enter

                3.เลือก SSD ที่ต้องการล้างข้อมูลจากรายการที่แสดงขึ้นมา แล้วคลิก Start Secure Erase

                4.ยืนยันการล้างข้อมูลโดยคลิก Yes แล้วรอจนกระทั่งลบข้อมูลเสร็จ

                5.คลิก OK หรือกด Enter แล้วออกจากไบออส บูตเครื่องใหม่

 

                …การล้างข้อมูลใน SSD ด้วยคำสั่ง Secure Erase (หรือ Sanitize) คือวิธีการง่ายๆ ที่จะช่วยทำให้ SSD กลับมามีสภาพเหมือนใหม่อีกครั้ง ช่วยแก้ปัญหาที่ไม่ทราบสาเหตุ และยังทำให้ทำงานได้เร็วตามมาตรฐานที่โรงงานผลิตออกมา รวมทั้งช่วยให้อุ่นใจเวลานำไปขายต่อ แต่อย่าลืมว่าวิธีนี้จะทำให้ข้อมูลถูกทำลายและไม่สามารถกู้คืนได้อีก ฉะนั้นถ้ามีข้อมูลสำคัญอะไรก็ควรคัดลอกออกมาเก็บไว้ก่อน